Przyrządzanie i podawanie herbaty to, w wielu kręgach i kulturach, prawdziwa ceremonia. Elegancki zwyczaj parzenia i serwowania herbacianego naparu warto praktykować także we własnym domu. Napój ten można podawać o dowolnej porze dnia lub, wzorem Brytyjczyków, o godzinie 17:00. Jak zacząć degustować herbatę? Jak rozpoznać jej jakość i jak ją serwować?
Krótka historia picia herbaty
Według jednej z chińskich legend, pierwszą herbatę zaparzył… wiatr. To właśnie jego podmuch strącił liście herbaty z drzew i wrzucił je do kociołka z wrzącą wodą. Napar trafił do rąk cesarza Shen Nung i podbił jego serce, a raczej podniebienie. Ta zupełnie przypadkowa sytuacja dała początek historii jednego z najsłynniejszych napojów świata.

Herbata była uwielbianym naparem w Chinach i Japonii. Po dziś dzień kraje te słyną z ceremoniałów jej parzenia. Do Europy zwyczaj picia herbaty zawitał wraz z rozwojem szlaków handlowych i wypraw na Daleki Wschód. Przez wiele lat możliwość picia herbaty była dostępna głównie dla szlachty, arystokracji i możnych rodów z uwagi na bardzo wysokie ceny suszu.
Dziś herbatę można kupić w każdym sklepie spożywczym i to w zaskakującej liczbie smaków i wariantów. Obok herbaty w torebkach i rozpuszczalnej oferowane są najwyższej jakości herbaty liściaste, które uwodzą smakiem i aromatem. To właśnie po nie warto sięgać.
Jak zacząć degustować herbatę?
Rozkoszowanie się wyjątkowym smakiem i zapachem herbacianego naparu jest łatwiejsze, jeśli ma się świadomość tego, na co zwrócić uwagę.
Od czego zacząć przygodę z degustacją herbaty?
- Od zakupu wysokiej klasy herbaty – najlepiej liściastej. Kluczowe informacje to: data zbioru liści i ich rodzaj. Aby poznać specyfikę różnych odmian herbaty, najlepiej kupić zarówno herbatę czarną (na przykład cejlońską), jak również zieloną (na przykład typu sencha), białą, żółtą i czerwoną.
- Od zapoznania się z zalecaną metodą parzenia – doświadczeni amatorzy herbaty mogą eksperymentować i dobierać parametry parzenia samodzielnie. Początkujące osoby powinny korzystać z podpowiedzi producenta herbaty. Można je znaleźć na opakowaniu. Wśród tych informacji znajduje się zalecane dozowanie, jak również czas parzenia i optymalna temperatura wody.
- Od wybrania odpowiednich naczyń do parzenia i serwowania herbaty – raczej nie wypada pijać jej w przypadkowych kubkach i szklankach. Doskonałym pomysłem na start będzie klasyczny serwis do herbaty z imbryczkiem i filiżankami, ale możliwości jest o wiele więcej. Można także używać samych filiżanek do herbaty.
Do pierwszych doświadczeń degustacyjnych najlepiej wybrać klasyczne naczynia do serwowania herbaty, jak również typowe i popularne odmiany suszu.
Jak zacząć degustować herbatę czarną?
To właśnie czarna herbata pozostaje jedną z najpopularniejszych odmian. Ma charakterystyczny smak i lekko wyczuwalny akcent goryczy. Jest idealną bazą dla różnorodnych dodatków. Wiele osób pija ją z cytryną, cukrem, pigwą lub z mlekiem. Czarną herbatę pozyskuje się poprzez zbiór liści i poddanie ich fermentacji.

Polecanymi odmianami herbaty czarnej:
- Czarne herbaty chińskie.
- Herbaty cejlońskie.
- Herbaty indyjskie: Assam i Darjeeling.
- Herbaty japońskie i tureckie.
Jak zacząć degustować herbatę zieloną?
Najwięksi koneserzy herbaty, ale też medycy i uczeni, rozpływają się w zachwytach nad zieloną herbatą. Napar ten ma nie tylko urzekający smak i aromat, ale też cenne właściwości zdrowotne. Herbatę zieloną zbiera się i od razu suszy. Nie poddaje się jej fermentacji. Można pić ją w wersji klasycznej lub z dodatkami owocowymi.

Polecane odmiany zielonej herbaty do degustacji:
- Sencha – japońska odmiana, która ma wyjątkowo delikatny smak.
- Matcha – to również japońska odmiana, która często ma formę sproszkowaną. Charakteryzuje ją słonawy posmak.
- Bancha – kolejna herbata o japońskich korzeniach. Zbierana jest z tych samych drzew, co sencha, ale nieco później, gdy liście są większe.
Degustacja herbat czerwonych, białych i innych

Świat herbaty potrafi zaskoczyć nawet doświadczonych koneserów. Na początku przygody z degustacją tego naparu najlepiej skupić się na popularnych odmianach i stopniowo włączać kolejne:
- Herbatę czerwoną – połowicznie fermentowaną herbatę o wyrafinowanym smaku.
- Herbatę białą – zbieraną tak wcześnie, by jej liście są wciąż były w pąkach. To ekskluzywny produkt, którego nie może zabraknąć na stole miłośników herbaty.
- Herbatę Oolong – którą można zaliczyć zarówno do herbat zielonych, jak i czarnych (w zależności od stopnia procesu utleniania, jakim ją poddano). Jest to herbata o zrolowanych liściach, które rozwijają się podczas parzenia.
Jak parzyć herbatę i jak ją degustować?
Każdy rodzaj herbaty może wymagać nieco innego czasu parzenia i temperatury wody. Właśnie dlatego najlepiej sugerować się informacjami, które widnieją na opakowaniu. Ich przestrzeganie gwarantuje najlepsze efekty.
Nie powinno się zalewać herbaty wrzątkiem. Zalecana jest woda o nieco niższej temperaturze – od 70 do 85 stopni Celsjusza. Czas parzenia jest najkrótszy dla herbat czarnych i zielonych (od 2 do 5 minut), a najdłuższy dla herbaty białej (od 5 do 7 minut). Koneserzy słusznie zauważają, że drugie parzenie wydobywa z herbaty najlepsze smaki, gdyż napar pozbawiony jest goryczy i rozwija wszystkie swoje smakowe atuty. Ponowne zaparzanie herbaty może kojarzyć się z nadmierną oszczędnością, ale nie warto podchodzić do tego tematu tak restrykcyjnie. Nawet w eleganckich herbaciarniach klientom proponuje się dolewkę wody do imbryczka na drugie parzenie.
By w pełni rozkoszować się smakiem herbaty, warto wcześniej wypić parę łyków wody – dokładnie tak, jak przed wypiciem espresso. Pozwoli to wyostrzyć czułość kubków smakowych i zneutralizować ewentualny posmak w ustach. Herbatę najlepiej kosztować chwilę po wyparzeniu, gdy wciąż będzie ciepła, ale nie gorąca. Wiele osób gustuje w pijaniu przestudzonego naparu, który jest wówczas jeszcze bardziej wyrafinowany.
Sposoby podawania herbaty
Herbatę można serwować na wiele różnych sposobów. Niektórzy piją ten napar ze szklanek, inni korzystają z porcelanowych serwisów. Napar można wzbogacać różnymi dodatkami: miodem, cukrem, cytryną, a nawet mlekiem i konfiturami.
Poznaj najpopularniejsze światowe sposoby podawania herbaty:
- Anglicy rozsmakowali się w herbacie z mlekiem. Tradycyjnie serwowana jest ona o godzinie 17 i to w dość wykwintny sposób. Zazwyczaj wykorzystywane są serwisy porcelanowe, w skład których wchodzą imbryki oraz filiżanki ze spodeczkami.
- W Japonii podawanie herbaty jest rytuałem, który określa się mianem „Droga Herbaty”. Tradycyjnie serwowana jest herbata zielona, którą trzeba rozetrzeć w moździerzu i przesypać do czajniczka. Herbatę zalewa się wodą i ubija bambusową trzepaczką. Uczestnicy ceremonii upijają łyk naparu z jednego naczynia. Później otrzymują kolejną porcję w indywidualnych czarkach.
- W Rosji najpopularniejsza jest herbata przyrządzona w samowarze. W wyższych sferach wykorzystywane są najczęściej samowary wykonane z prawdziwego srebra. Można w nich uzyskać mocny i aromatyczny napar. Często słodzi się go, dodaje do niego cytryny lub konfitury.
- Herbata po wiedeńsku serwowana jest w dwóch dzbankach. W jednym z nich znajduje się zaparzony napar, a w drugim wrzątek. Herbatę po wiedeńsku podaje się z dodatkami: plasterkami cytryny, mlekiem, konfiturą i rumem.
Co kraj, to obyczaj. W tym powiedzeniu jest ogrom prawdy także, jeśli chodzi o sposób serwowania herbaty. Rozpoczynając swoją przygodę degustacyjną, warto jednak poznać różne techniki, by wybrać ulubioną.
W czym podawać herbatę?
Niektórzy piją herbatę z ceramicznych kubków. Inni wybierają szklanki z koszyczkiem, porcelanowe filiżanki lub czarki. W jakie naczynia do herbaty warto zainwestować?
- Tradycyjna porcelana – będzie idealnym wyborem do klasycznych i ekskluzywnych wnętrz. Najlepiej sprawdzi się zastawa stołowa premium, która zachwyci użytkowników kunsztem wykonania. Niezbędne do serwowania herbaty będą filiżanki ze spodeczkami, imbryk, cukiernica i łyżeczki. Przydatne mogą okazać się także dzbanuszki: na mleko, rum i sok do herbaty.
- Japońskie imbryczki i czarki – miłośnicy i miłośniczki zielonych herbat japońskich będą nimi zachwyceni. Pękaty, niski imbryczek zaskakuje pojemnością. Czarki z grubymi ściankami świetnie podtrzymują temperaturę naparu. Naczynia tego typu dopełnią wnętrze o estetyce inspirowanej Japonią.
- Wysokie szklanki – niezastąpione do serwowania herbaty mrożonej. Napar można przyrządzać w imbryku lub we french pressie.
To tylko kilka spośród wielu rodzajów naczyń, w których można podawać herbatę. Przy ich wyborze kieruj się nie tylko ich rodzajem, ale też jakością. Zarówno szkło, jak i porcelana mogą charakteryzować się najwyższą jakością wykonania. Jeśli stawiasz na luksusową jakość, wybierz serwis znanej i cenionej marki.
Jak wybrać serwis do herbaty?
Serwis do herbaty to ważny element wyposażenia salonu i jadalni. Zazwyczaj korzysta się z niego, by podać napar gościom, ale nic stoi na przeszkodzie, by wykorzystywać go również na co dzień. Najlepiej, jeśli będzie on dopasowany do estetyki wnętrza.
Na co jeszcze zwrócić uwagę?
- Kolorystyka i zdobienia – doskonała będzie zarówno klasyczna biel, jak i ciemna zieleń ze złoceniami. Najważniejsze to dopasowanie tej kwestii do wystroju wnętrza.
- Zalecenia pielęgnacyjne – ręcznie malowana porcelana ze złoceniami może wymagać bardzo delikatnego czyszczenia. Jak dbać o porcelanę? Przede wszystkim przestrzegając zaleceń producenta.
- Zgodność z gustem domowników – tak naprawdę serwis do herbaty musi odpowiadać użytkownikom. Jeśli na herbatę zapraszane są przyjaciółki pani domu, doskonałym wyborem będzie porcelana stołowa specjalnie dla kobiet.
- Materiał wykonania – trudno o lepszy wybór niż najwyższej jakości porcelana włoskiej produkcji.
Serwowanie i degustowanie herbaty to przyjemny rytuał, któremu trudno się oprzeć. Kto raz rozsmakuje się w pijaniu aromatycznych naparów, stanie się ich najwierniejszym miłośnikiem. Nie zastanawiaj się dłużej nad tym, jak zacząć degustować herbatę! To znakomite doświadczenie, któremu warto poświęcić swój czas.